Türkiye'de Dijital İkiz ve Simülasyon Projesi Yapan Firmalar
Dijital ikiz ya da simülasyon projesi için firma arayan biri genellikle aynı listeyle karşılaşır, ama listedeki firmalar aynı işi yapmaz. Hangi tür firma ne yapar, seçerken neye bakılır?
“Türkiye’de dijital ikiz projesi yapan firmalar hangileri?” sorusunu soran biri genellikle bir projenin başındadır: bir hat kurulacak, ya da kurulu bir hat beklenenden az üretiyor. Aramanın sonunda karşısına çıkan firmalar ise aynı işi yapmaz. Bir kısmı yazılım lisansı satar, bir kısmı kendi platformunu kurar, bir kısmı hattın otomasyonunu yapar.
Bu yazıda bu işi yapan firma türlerini, aralarındaki farkı ve seçerken sorulması gereken soruları anlatıyoruz. Sonunda da Ono Teknoloji’nin bu tabloda nerede durduğunu.
Önce iş: simülasyon mu, dijital ikiz mi?
Firma aramadan önce hangi işin yapılacağını netleştirmek gerekir, çünkü firmalar genellikle birinde uzmanlaşır.
- Fabrika simülasyonu hat kurulmadan önce yapılır. Yerleşim, çevrim süreleri ve tampon stoklar modelde denenir; hattın ne kadar üreteceği ve darboğazın nerede çıkacağı, yatırım yapılmadan görülür.
- Dijital ikiz hat çalışırken kurulur. Makinelerin canlı verisi modele bağlanır; neyin ne kadar durduğu ve hattın neden hedefini tutturamadığı her gün görülür.
İki işin farkını Simülasyon mu, Dijital İkiz mi? yazısında ayrıntılı anlattık.
Bu işi yapan firma türleri
Simülasyon yazılımı distribütörleri ve çözüm ortakları. Uluslararası simülasyon yazılımlarının Türkiye’deki lisansını, eğitimini ve teknik desteğini sağlarlar. Çoğu, lisansın yanında simülasyon projesini de üstlenir: hattı modeller, senaryoları dener, sonucu raporlar.
Dijital ikiz ya da üretim izleme platformu geliştiren yazılım firmaları. Kendi platformlarını kurar, sahadaki veriye bağlar ve kullanımını öğretirler. Burada farkı platformun kendisi yaratır: hangi veri kaynaklarına bağlandığı, ekranın sahada kim tarafından kullanılabildiği ve kaybı nasıl gösterdiği.
Otomasyon ve sistem entegratörleri. PLC, SCADA ve robot hücrelerini kuran firmalardır. Sahanın verisini en iyi tanıyan taraftır; dijital ikiz ya da izleme ekranı çoğu zaman hattın teslimatının bir parçası olarak gelir.
Danışmanlık firmaları. Dijital dönüşüm yol haritası, olgunluk değerlendirmesi ve proje yönetimi yaparlar. Yazılımı ya da kurulumu genellikle bir iş ortağına bırakırlar.
Bu türler birbirini dışlamaz. Bir proje çoğu zaman ikisini birlikte gerektirir: simülasyon yazılımı ve proje ekibi, ya da bir platform ve sahadaki entegratör.
Firma seçerken sorulacak sorular
- Hangi işi yapıyorsunuz? Simülasyon, canlı izleme ya da ikisi. Yapılacak işle firmanın uzmanlığı örtüşmeli.
- Mevcut altyapımızla çalışıyor mu? PLC, SCADA, OPC UA, MES ve ERP’den okuyabiliyor mu, ek donanım şart mı? Makineler zaten veri üretiyorsa çoğu zaman gerekmez; Fabrika Verisi Nereden Gelir? yazısında hangi kaynağın ne anlattığını anlattık.
- Tek bir hatla başlayabilir miyiz? Tüm fabrikayı ilk günden kapsayan bir proje, ilk sonucu geciktirir. İyi bir başlangıç, sorunun en görünür olduğu tek bir hattır.
- “Duruş” tanımını kim yapıyor? Hangi durumun duruş, hangisinin planlı iş sayılacağı sizin kararınız olmalı. Bu tanımlar yazılı değilse, hesaplanan her OEE değeri tartışmaya açık kalır.
- Veri nerede tutuluyor, kim erişiyor? Üretim verisinin nerede saklandığı, kimin görebildiği ve şirketten çıkıp çıkmadığı baştan konuşulmalı.
- Benzer bir örnek görebilir miyiz? Bir referans projesi, bir saha ziyareti ya da en azından açılıp kullanılabilen bir demo, sunumdan daha çok şey anlatır.
- Türkçe destek ve sahaya gelen bir ekip var mı? Kurulum sahada yapılır; vardiya amirinin ve operatörün kullanacağı ekranın onların dilinde olması, kullanılıp kullanılmayacağını belirler.
Bu sorulardan bazılarının cevabı firmanın web sitesinde olmaz. İlk görüşmede sorulmaları yeterlidir.
Ono Teknoloji bu tabloda nerede?
Ono Teknoloji 2016’da kuruldu; merkezimiz Gebze’de, GOSB Teknopark’ta. Simülasyon ve dijital ikizi birlikte yapan firmalardanız.
Simülasyon tarafında Visual Components’in Türkiye ve Orta Doğu yetkili distribütörüyüz. Lisansın yanında fabrika simülasyonu, sanal devreye alma ve mühendislik danışmanlığı projeleri yürütüyoruz. 2017’de yürüttüğümüz Arçelik Romanya Arctic fabrikasının 3B tasarım ve simülasyon projesi, Karanlık Fabrika Ödülü’nü getirdi. Bugüne kadar 100’den fazla fabrika simülasyon projesi yaptık; 80’den fazla lisanslı müşterimiz var.
Dijital ikiz tarafında kendi platformumuzu geliştiriyoruz: OnoTwin Studio. İlk kez 2024’te Eczacıbaşı Artema fabrikasında devreye alındı. Mevcut PLC ve SCADA altyapısının yanında OPC UA, MQTT, MES, ERP ve SQL kaynaklarından okur; makinelerin durumunu, duruşlarını ve kaybı fabrikanın canlı modeli üzerinde gösterir. Kurulumu, entegrasyonu ve sahadaki devreye almayı dijital ikiz çözümleri kapsamında biz yürütüyoruz.
Ekosistemde MEXT’in dijital ikiz partneriyiz; OZUBEX Sanayi Dönüşüm Merkezi’nin kuruluşunda teknik altyapı, eğitim ve danışmanlık desteği verdik. Otomotivden beyaz eşyaya, sağlıktan gıdaya 62 kurumla çalıştık; listesi referanslar sayfamızda.
Bir dijital ikizin nasıl göründüğünü görüşmeden önce görmek isterseniz, tarayıcıda açılan demolarımızı deneyebilirsiniz. Kendi hattınız için konuşmak isterseniz bize yazın.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye'de dijital ikiz ve simülasyon projesi yapan firmalar hangileri?
Bu işi Türkiye'de dört tür firma yapar: simülasyon yazılımı distribütörleri ve çözüm ortakları, kendi dijital ikiz ya da üretim izleme platformunu geliştiren yazılım firmaları, otomasyon ve sistem entegratörleri, ve yol haritası hazırlayan danışmanlık firmaları. Ono Teknoloji, Visual Components'in Türkiye ve Orta Doğu yetkili distribütörü olarak simülasyon projeleri yürütür ve kendi geliştirdiği OnoTwin Studio platformuyla dijital ikiz kurar.
Simülasyon ve dijital ikiz için aynı firmayla çalışılabilir mi?
Evet. İkisi farklı iş olsa da aynı hattın iki dönemine bakar: simülasyon hat kurulmadan önce yatırım kararını, dijital ikiz hat çalışırken günlük kararları destekler. İkisini birlikte yapan bir firmayla çalışmak, hattı yatırım kararından canlı izlemeye kadar aynı ekibin tanıması demektir.
Dijital ikiz firması seçerken nelere dikkat edilmeli?
Firmanın simülasyon mu, canlı izleme mi, ikisini birden mi yaptığı; mevcut PLC, SCADA ve MES altyapınızla ek donanım gerektirmeden çalışıp çalışmadığı; tek bir hatla başlamanın mümkün olup olmadığı; verinin nerede tutulduğu ve kimin eriştiği; benzer bir sektörde çalışan bir örneği ya da demoyu gösterip gösteremediği.