Sanal Devreye Alma Nedir? PLC'yi Hat Kurulmadan Test Etmek
Kontrol yazılımı ile makineler ilk kez devreye almada buluşur ve hatalar genellikle orada çıkar. Sanal devreye alma bu buluşmayı sahadan önce bilgisayara taşır.
Bir hattın devreye alınması, kontrol yazılımının gerçek makinelerle ilk kez buluştuğu andır. Yanlış eşlenmiş bir sensör, ters sıralanmış iki adım ya da unutulmuş bir kilitleme genellikle burada ortaya çıkar. Her biri sahada bulunur, sahada düzeltilir ve hattın üretime geçişini geciktirir.
Sanal devreye alma (virtual commissioning) bu buluşmayı sahadan önce bilgisayara taşır: PLC programı ve robot programları, hattın 3B simülasyonuna bağlanıp test edilir.
Sanal devreye alma nedir?
Hattın simülasyon modeli; konveyörleri, sensörleri, tahrikleri ve robotlarıyla birlikte PLC’ye bağlanır. PLC, gerçek makinelerin yerine modeli kontrol eder. Model de sensör sinyallerini PLC’ye geri gönderir: bir parça ışık bariyerini geçtiğinde PLC bunu gerçek hattaki gibi görür.
Böylece kontrol yazılımı, hat henüz kurulmamışken gerçeğe yakın bir ortamda çalıştırılır. Hata yazılımdaysa, model onu sahadaki makineden önce gösterir.
Nasıl çalışır?
- Hat modellenir. Yerleşim, makineler, konveyörler ve robotlar 3B ortamda kurulur. Yatırım kararı için bir fabrika simülasyonu yapıldıysa, onun modeli buradan devam edebilir.
- PLC bağlanır. Visual Components’te bağlantı OPC UA üzerinden ya da Siemens S7 PLC’ler için doğrudan kurulur. Fiziksel bir PLC de, simüle edilmiş bir PLC de kullanılabilir.
- Sinyaller eşlenir. PLC’nin giriş ve çıkışları, modeldeki sensörlere, tahriklere ve robotlara tek tek bağlanır.
- Senaryolar çalıştırılır. İlk çalıştırma, normal üretim, arızalar ve istisnalar modelde denenir. Bulunan hatalar yazılımda düzeltilir, senaryo yeniden çalıştırılır.
- Sahaya denenmiş yazılımla gidilir. Saha devreye alması, modelde test edilmiş kontrol yazılımıyla başlar.
Neyi bulur?
- Sıralama ve kilitleme hataları: bir adımın erken başlaması, iki hareketin aynı anda izin alması.
- Yanlış eşlenmiş sinyaller: giriş ve çıkış listesindeki adres hataları, ters bağlanmış sensörler.
- Robot programlarının hücreyle uyumu: robotun beklediği sinyal ile PLC’nin gönderdiği sinyalin örtüşmesi. Çevrimdışı robot programlama ile hazırlanan programlar da aynı modelde denenir.
- Gerçek kontrol mantığıyla çevrim süresi: varsayılan kurallarla değil, hattı yönetecek programla elde edilen çevrim ve kapasite.
- Arıza ve istisna davranışı: bir sensör arızalandığında, bir istasyon tıkandığında ya da acil stop basıldığında hattın ne yaptığı.
Bu durumların bir kısmını gerçek hatta denemek pahalı ya da risklidir. Modelde ise istendiği kadar tekrarlanabilir.
Simülasyon, sanal devreye alma ve dijital ikiz
Üç terim sık karıştırılıyor; aslında aynı hattın üç farklı sorusunu cevaplıyorlar:
| Sorusu | Hattı yöneten | Ne zaman | |
|---|---|---|---|
| Fabrika simülasyonu | Hat ne kadar üretir, darboğaz nerede? | Varsayılan kurallar | Yatırım kararından önce |
| Sanal devreye alma | Kontrol yazılımı doğru çalışıyor mu? | Gerçek PLC programı | Saha devreye almasından önce |
| Dijital ikiz | Hatta şu anda ne oluyor? | Gerçek hat | Hat çalışmaya başladıktan sonra |
Sıra da genellikle budur: simülasyon yatırımı doğrular, sanal devreye alma kontrol yazılımını doğrular, dijital ikiz çalışan hattı izler. Simülasyon ile dijital ikiz arasındaki farkı ayrı bir yazıda anlattık.
Ne gerekir?
- Simülasyon yazılımı: Visual Components’te PLC bağlantısı Premium paketinde yer alır.
- PLC programı: OPC UA sunucusu olan bir PLC ya da Siemens S7; fiziksel ya da simüle edilmiş.
- Hattın bilgileri: yerleşim, ekipman listesi ve giriş ve çıkış listesi.
- Otomasyon ekibinin zamanı: sinyalleri eşleyecek ve hataları yazılımda düzeltecek olan, PLC programını yazan ekiptir.
Nasıl destek veriyoruz?
Ono Teknoloji, Visual Components’in Türkiye ve Orta Doğu yetkili distribütörüdür. Sanal devreye alma için Visual Components Premium lisansını sağlıyor, ekibinize Türkçe eğitim ve başlangıç desteği veriyoruz. Hattın modelini kurarken ve PLC’yi bağlarken otomasyon ekibinizle ya da entegratörünüzle birlikte çalışırız. Hattın simülasyon modelini fabrika simülasyonu ve mühendislik danışmanlığı kapsamında biz de kurabiliriz.
Ayrıntılar sanal devreye alma sayfasında. Yeni bir hat ya da hücre için konuşmak isterseniz bize yazın.
Sık Sorulan Sorular
Sanal devreye alma (virtual commissioning) nedir?
PLC ve robot programlarının, hat kurulmadan önce hattın 3B simülasyonuna bağlanarak test edilmesidir. PLC makinelerin yerine modeli kontrol eder, model de sensör sinyallerini PLC'ye geri gönderir; kontrol yazılımındaki hatalar sahada değil modelde bulunur.
Sanal devreye alma ile fabrika simülasyonu arasındaki fark nedir?
Fabrika simülasyonu hattın ne kadar üreteceğini ve darboğazın nerede olduğunu varsayılan kurallarla gösterir. Sanal devreye almada hattı gerçek PLC programı yönetir; sorulan soru kontrol yazılımının doğru çalışıp çalışmadığıdır. Aynı 3B model iki iş için de kullanılabilir.
Sanal devreye alma için hangi PLC'ler kullanılabilir?
Visual Components, PLC'lere OPC UA üzerinden bağlanır; Siemens S7 PLC'ler için ayrıca doğrudan bağlantısı vardır. Fiziksel PLC yerine simüle edilmiş bir PLC de kullanılabilir. PLC bağlantısı Visual Components Premium paketinde yer alır.
Türkiye'de sanal devreye alma için hangi yazılım kullanılabilir?
Kullanılan yazılımlardan biri Visual Components'tir. Ono Teknoloji, Visual Components'in Türkiye ve Orta Doğu yetkili distribütörüdür; sanal devreye alma için lisansı, Türkçe eğitimi ve proje desteğini sağlar.